Donosimy,
co następuje, wszystkim których to dotyczy i każdemu z osobna,
ofiarowując obecne pismo nasze. My, badając niektóre, udowodnione w
tych latach, różnego rodzaju błędy, najwspanialszego i będącego w
największym rozkwicie królestwa naszego, nazywanego chrześcijańskim,
zauważamy, że panowie, przywódcy i poglądy, tym czasem oddzielone od
religii, są prześladowane. Z powodu tak wielkiego zagrożenia całej
chrześcijańskiej republiki, także z powodu sąsiedztwa z barbarzyńcami,
wspólnymi wrogami chrześcijaństwa, czujemy się w obowiązku zebrać się
na naradę i starać się o pokój naszego królestwa. Nie tyle z powodu
kontrowersji dotyczących religii, ale wznieconej gorliwości, która
jest okazją do wewnętrznego buntu, a od którego Bóg mógłby się
odwrócić. Narada godna jest przygotowania, ponieważ ta surowość w
regionie jest nie tylko nieużyteczna, lecz także zgubna. Obyśmy byli
pouczeni przykładami innych królestw, w których, te sprawy bliskie są
zniszczenia, a wielka chrześcijańska rodzina jest rozproszona. My także
oddzieleni od początku z Bogiem samym, powinniśmy potwierdzić naszą
wiarę prawdziwą stałością, bo pielęgnowanie konfliktów na całym świecie
byłoby pozwoleniem na nie. Lecz Bóg, tak wielki, któremu winniśmy
oddawać uwielbienie i modlitwy, sprowadzi wszystkich będących w biedzie
do kościoła swego, próbującego żyć w miłosierdziu. Stanie się to samo
przez siebie.
(a)
Dlatego na zebraniu generalnym królestwa w Warszawie z narodem naszym,
niniejsze pismo powinno zostać potwierdzone. Wyznanie wiary
oderwanych,osobiście wypowiedziane zostało w Sandomierzu w roku 1570,
tego roku też opublikowane, pod naciskiem stanów duchownych i
świeckich, dla wspólnej sprawy pokoju. Zgoda, będąca wynikiem umów,
nadal nie jest jeszcze żadnym zjednoczeniem. Stojąc pod Wyznaniem
Chrześcijańskim, rozpoczynając to pismo, zwracamy się z błaganiem
naszym do tych, którzy należą do jego wyznania i społeczności w naszym
mieście Krakowie i postanawiamy: Zezwolić na kupno świątyni zbierającej
się garstce i na mądre nauczanie ich religii, ochraniać także należące
do szkoły studia, pozwalając wolno do nich przystępować. My, dla
uniknięcia większych i poważniejszych nieprzyjemności w królestwie
naszym, przyznajemy naszą królewską zgodę na posiadanie domu, który
będzie sprzedany lub wydzierżawiony, wzięty w posiadanie, utrzymywany,
używany, często odwiedzany i w jakikolwiek inny sposób używany przez
zbierającą się garstkę, jako lepsze i wygodniejsze miejsce. Nakazujemy,
dajemy i użyczamy naszym pismem ten dom zezwalając równocześnie na
wolne praktykowanie ich religii we wspomnianym domu. Nie sprzeciwiamy
się jakiejkolwiek opozycji, bo wszystkim i każdemu z osobna ochronę i
bezpieczne mieszkanie w królestwie naszym gwarantujemy. Nie tylko siłą
autorytetu, ale i oficjałem.
Tak
przed trybunałem duchownym jak i świeckim usuwamy z królestwa naszego
wszelkie pogwałcenia praktykowania religii. Bowiem wg prawa nikt nie
będzie wzywany i oskarżany ze względu na religię, a jakiekolwiek
niesprawiedliwe potraktowanie będzie podlegało karze przed sędzia i
oficjałami duchownymi i świeckimi. Bezpieczne mieszkanie w królestwie
naszym jest uświęcone prawami i statutami królestwa naszego. Życzymy
sobie by pismo nasze doprowadziło do porozumienia pomiędzy stanami
duchownymi i świeckimi, które w tym zgromadzeniu sobie towarzyszą, aby
w przyszłości podjęte zostały wysiłki dla mocnego zjednoczenia. By dać
wiarę temu pismu opatrujemy je pieczęcią naszą. Pismo podpisane w
Warszawie, osobiście ofiarowane w zgromadzeniu królewskim, 2 maja roku
pańskiego 1572, w czterdziestym trzecim roku panowania naszego.
(a)
na tym sejmie, kiedy ten przywilej dany, publicznie confesia
ewangelicka sandomierska podana i zgodnie za chrześcijańską przyjęta i
ogłoszona.
•
Dokument zaczerpnięty z Prawa y wolności dissydentom w nabożeństwie
chrześcijańskim w Koronie Polskiey y w W.X.L. Służące, 1720.
Tłum. z jęz. łacińskiego AG